Od kilku lat coraz głośniej mówi się o tzw. grypie teflonowej. Co to jest i jak temu zapobiec?
Gorączka oparów polimeru (z ang. polymer fume fever) coraz szybciej rozprzestrzenia się na całym świecie. Objawy ma identyczne jak „zwykła” grypa, stąd łatwo się pomylić, a tak naprawdę nie ma ona nic wspólnego z wirusami.
W ostatnich latach przypadki tej zagadkowej choroby potroiły się w Stanach Zjednoczonych, co wzbudziło alarm wśród specjalistów z dziedziny zdrowia.
Standardowe objawy grypy to:
- Gorączka
- Uporczywy kaszel
- Bóle mięśni
- Ból gardła
- Zatkany nos
- Ból głowy
I dokładnie takie objawy daje „grypa teflonowa”. Kluczowa różnica między obiema chorobami sprowadza się jednak do czasu trwania. W przypadku zwykłej grypy czujesz się okropnie przez około tydzień do 10 dni. Później gorączka spada, a ty zaczynasz wracać do siebie.
Tymczasem „grypa teflonowa” atakuje intensywnie tylko przez około 48 godzin. I nagle… czujesz się lepiej! Nie daj się jednak zwieść temu krótkotrwałemu epizodowi. To był sygnał ostrzegawczy, ponieważ kolejne uderzenie może przyjść w najmniej oczekiwanym czasie i jest to z reguły czas jesienno zimowy.
Czym jest grypa teflonowa?
„Grypa teflonowa” wynika z obecności tworzywa sztucznego zwanego politetrafluoroetylenem (PTFE). Jest to nic innego jak teflon używany np. w patelniach, aby smażone potrawy do niej nie przywierały. Gdy PTFE zostanie przegrzany, uwalnia toksyczne opary, mogące wywoływać objawy przypominające grypę. Dzieje się tak za każdym razem, kiedy pozostawisz patelnię z powłoką PTFE zbyt długo na kuchence — albo kiedy się ona przegrzeje (temperatura w okolicach 260–350°C i wyżej).
Chociaż niektórzy eksperci twierdzą, że możesz uniknąć tej cichej choroby, włączając wyciąg kuchenny podczas gotowania, ja zalecam coś nieco bardziej radykalnego. Wyrzuć swoje patelnie (i garnki) z Teflonem.
Wiem, że niektórzy ludzie lubią wygodę korzystania z patelni nieprzywierających. Ale czy naprawdę jest warta ryzyka dla zdrowia?
W końcu, oprócz powodowania „grypy teflonowej”, te popularne naczynia nieprzywierające uwalniają toksyczne substancje chemiczne do żywności w przypadku zarysowania powłoki. W rzeczywistości już jedno zarysowanie może uwolnić do 9 000 cząsteczek do twojego jedzenia!
Zatem co w zamian?
Jest wiele alternatyw. Są produkty ze stali nierdzewnej, żeliwne czy ceramiczne. Są trwałe, wszechstronne i — co najważniejsze — bezpieczne. A na dodatek można „zamienić” je w naczynia nieprzywierające, przestrzegając kilku prostych zasad:
- Pozwól jedzeniu osiągnąć temperaturę pokojową przed smażeniem, aby zapobiec przywieraniu.
- Rozgrzej patelnię ze stali nierdzewnej na niskim lub średnim ogniu przez kilka minut. W ten sposób jej powierzchnia stopniowo się nagrzeje przed rozpoczęciem gotowania. (Tylko nie podkręcaj zbyt mocno palnika, bo jedzenie się przypali!)
- Aby sprawdzić temperaturę, dodaj kilka kropel wody na patelnię. Jeśli krople utworzą kulki i będą się ślizgać po powierzchni, temperatura jest idealna do smażenia w trybie „nonstick”. Jeśli woda tworzy małe koraliki, które zaczynają dymić, patelnia jest za gorąca. Jeśli nie dzieje się nic, patelnia nie jest jeszcze wystarczająco nagrzana.
- Gdy patelnia osiągnie właściwą temperaturę, dodaj odpowiedni tłuszcz (na przykład olej z orzechów makadamia, oliwę z oliwek, olej z awokado) lub masło klarowane. Zimne tłuszcze to klucz do tego, by potrawy nie przywierały.
- Włóż jedzenie na patelnię i smaż do woli.
- Po gotowaniu odczekaj chwilę, aż naczynie ze stali nierdzewnej nieco ostygnie. Następnie wyszoruj je, gdy jest jeszcze ciepłe, przy użyciu mydła i wody.
Nawet jeśli myślisz, że „grypa teflonowa” cię nigdy nie dopadła, zachęcam, byś wyrzucił wszystkie naczynia zawierające powłoki nieprzywierające, które mogą narażać cię na toksyczne opary. Rezygnacja z teflonu to jedna z najprostszych i najzdrowszych decyzji, jakie możesz podjąć.
Klucz do smażenia w żeliwie
Smażenie na patelni żeliwnej to kolejna bezpieczna i nietoksyczna opcja. I jest bardzo podobne do smażenia w stali nierdzewnej.
Po pierwsze, upewnij się, że patelnia jest odpowiednio „zabezpieczona”, aby uzyskać gładką, nieprzywierającą powierzchnię i zminimalizować ryzyko przywierania. Patelnie żeliwne są często pokrywane ceramiką, co ułatwia konserwacje oraz zmniejsza przywieranie potraw.
Podobnie jak w przypadku patelni ze stali nierdzewnej, zadbaj o odpowiednie rozgrzanie żeliwa i użyj zimnego tłuszczu, aby zapobiec przywieraniu potraw.
Na koniec pamiętaj, aby nie używać płynów do mycia naczyń po zakończeniu smażenia. Jeśli przypalą ci się resztki jedzenia, wlej około centymetra wody do naczynia i podgrzewaj na małym ogniu przez 10–15 minut. Powinno to pomóc w „poluzowaniu” przypalonych kawałków, dzięki czemu łatwiej je zeskrobiesz szpatułką i przetrzesz patelnię szmatką.
Jak powstrzymać sezonową grypę?
Oto prosty, acz bardzo skuteczny sposób na wzmocnienie organizmu w przypadku sezonowej grypy. I choć „grypa teflonowa” wymaga uwagi, nie zapominajmy, że sezonowa grypa również osiąga szczyt w tym okresie roku.
Ostatnio FDA (Amerykańska Agencja Żywności i Leków) w końcu przyznała, że fenylefryna — składnik wielu dostępnych bez recepty preparatów na przeziębienie i grypę — wcale nie działa tak, jak obiecywano. Dlatego zamiast maskować objawy grypy sezonowej nieskutecznym „lekowym” rozwiązaniem, skupmy się na profilaktyce, zwłaszcza dbając o higienę i myjąc ręce zwykłym mydłem i wodą.
A oto kluczowa suplementacja do codziennej profilaktyki w okresie grypowym:
- Witamina D: 10 000 IU dziennie
- Witamina C: 1 000 mg cztery razy dziennie
- Aminokwasy (kompleks) np. eL-Amino lub inny zawierający zwiększoną ilość L-lizyny i L-proliny.
- Probiotyki – np. Dr. Ohhira’s, Emiko San
Bardzo pomocne mogę być również dwa suplementy:
- BI.BRAN 1000 znany też jako Rice Bran Arabinoxylan Concentrate (RBAC): 1 000 mg dziennie
- EM-X Gold® zawierający wyciąg fermentacyjny z dobroczynnych mikroorganizmów: bakterii kwasu mlekowego, drożdży i bakterii fototroficznych.
A co możesz zrobić, jeśli poczujesz, że zaczyna ci coś dolegać?
- Witamina D: zwiększ do 50 000 IU przez dwa dni
- Witamina A (jako retinol): 12 000 mcg (40 000 IU) przez dwa dni
- witamina K2: 200 mcg
- witamina E: 800 – 1200 IU
- Ekstrakt z liści oliwnych — 500 mg trzy razy dziennie przez dwa dni
- Olejek z oregano — 500 mg trzy razy dziennie przez dwa dni
