Uziemianie – uniwersalny środek przeciwzapalny

Wyobraźmy sobie, że zwykłe chodzenie boso może wspierać nasz układ krążenia, pomagać w walce z chorobami zapalnymi, a nawet wpływać korzystnie na poziom cukru we krwi. Brzmi nierealnie? A jednak coraz więcej badań naukowych wskazuje, że tzw. grounding (po polsku „uziemianie”) może mieć ogromny wpływ na zdrowie. Poniżej przedstawiam wnioski naukowców i różne sposoby praktykowania tej metody.

Co to jest uziemianie (grounding)?

Grounding (earthing) to świadomy kontakt ciała z ładunkiem elektrycznym Ziemi. Oznacza to:

• chodzenie boso po naturalnych powierzchniach (ziemi, piasku, trawie),
• używanie specjalnych przewodzących mat czy opasek (podłączonych do uziemienia w gniazdku elektrycznym lub do metalowego pręta wbitego w ziemię).

Naukowcy zwracają uwagę, że nasza planeta jest ogromnym „magazynem” wolnych elektronów (ma ładunek ujemny). Gdy mamy z nią bezpośredni kontakt, te elektrony mogą przenikać do ciała i neutralizować „wolne rodniki”, czyli cząstki wywołujące stres oksydacyjny i stany zapalne.

Ziemia wytwarza także tzw. rezonanse Schumanna, czyli drgania elektromagnetyczne o częstotliwości ok. 7,83 Hz (to trochę jak „puls” planety), które również mogą pozytywnie wpływać na organizm.¹

W świecie współczesnym (pełnym gumowych podeszw, asfaltu i betonowych budynków) rzadko mamy naturalny kontakt z Ziemią. Badacze sugerują, że może to przyczyniać się do wzrostu różnych problemów zdrowotnych.

Skąd to zainteresowanie uziemianiem?

Wielu naukowców i lekarzy integracyjnych zauważyło, że przewlekły stan zapalny (ang. chronic inflammation) leży u podłoża większości współczesnych chorób, np. cukrzycy typu 2, chorób serca, przewlekłych bólów stawów, a nawet zaburzeń nastroju. Standardowo leczymy zapalenie lekami przeciwzapalnymi, które jednak mają skutki uboczne.

W badaniach (zarówno klinicznych, jak i obserwacyjnych) pojawiły się doniesienia, że uziemianie może wpływać na:

• Zmniejszenie stanu zapalnego i odczuwanego bólu^2,3,4
• Poprawę krążenia krwi – m.in. poprzez zmniejszenie lepkości krwi i tzw. agregacji czerwonych krwinek.^5,6
• Lepszą zmienność rytmu serca (HRV), co oznacza wyższą odporność na stres i niższe ryzyko zdarzeń sercowo-naczyniowych.⁷
• Wpływ na napięcie mięśni – szybsze gojenie ran i mniejszy ból przy urazach.^3,9,10
• Korzystny wpływ na regenerację u sportowców (m.in. obniżenie stanu zapalnego, szybszy powrót do formy)^11,12
• Regulację poziomu kortyzolu, czyli tzw. „hormonu stresu”. ^{2,13,14,15,16}

Te wszystkie efekty są spójne z założeniem, że elektrony Ziemi mogą działać jak silne przeciwutleniacze (antyoksydanty), a także wspierać równowagę naszego układu nerwowego i hormonalnego.

Uziemianie w praktyce klinicznej

1. Związek z COVID-19

• Ober i Oschman opisali w czasopiśmie International Journal of Clinical Endocrinology and Metabolism przypadek kobiety z COVID-19, która zauważyła znaczną poprawę objawów (m.in. zmniejszenie duszności) po przyłożeniu „patchy” (specjalnych elektrod) uziemiających na klatkę piersiową.¹⁷
• Mousa z Uniwersytetu w Basrze (Irak) przeprowadził badanie obserwacyjne wśród 59 pacjentów z potwierdzonym COVID-19. Osoby, które były uziemiane (chodzenie boso lub opaski na klatkę piersiową podłączone do ziemi), miały mniej powikłań zakrzepowych i szybciej dochodziły do siebie (spadek gorączki, bólu głowy, słabszego smaku czy węchu).¹⁸

Choć to dopiero wstępne obserwacje, wskazują na potencjalną rolę uziemiania w łagodzeniu stanu zapalnego i zapobieganiu zakrzepom, które często towarzyszą COVID-19.

2. Cukrzyca typu 2 i zaburzenia metaboliczne

• Od lat 50. XX wieku ludzie na masową skalę zaczęli nosić buty z gumowymi podeszwami, co zmniejszyło kontakt z Ziemią. W tym samym okresie zauważalny był też gwałtowny wzrost zachorowań na cukrzycę typu 2.
• W badaniach na zwierzętach i na ludziach sugerowano, że brak kontaktu z Ziemią (tzw. electron deficiency) może podwyższać poziom glukozy we krwi.^19,20
• W eksperymencie z udziałem 12 pacjentów z cukrzycą typu 2 wykazano, że po uziemieniu obserwowano lepsze wykorzystanie glukozy w organizmie. Naukowcy uznali, że brak kontaktu z Ziemią może wpływać na ryzyko cukrzycy, otyłości czy nadciśnienia.²⁰

Oczywiście nie można zapominać o głównych czynnikach (dieta, ruch, otyłość), ale uziemianie może być pomocnym dodatkiem dla osób z zaburzeniami metabolicznymi.

3. Nadciśnienie tętnicze i choroby serca

• W jednym małym badaniu z udziałem 10 pacjentów z nadciśnieniem zauważono, że regularne uziemianie przez 10–12 godzin na dobę obniżało ciśnienie nawet o kilkanaście procent.⁸
• Uziemianie poprawia również zmienność rytmu serca (HRV),⁷ co jest dobrym wskaźnikiem zdolności naszego organizmu do radzenia sobie ze stresem – a stres jest jednym z czynników ryzyka chorób sercowo-naczyniowych.

4. Redukcja lepkości krwi

• Zbyt gęsta (lepka) krew sprzyja tworzeniu się zakrzepów i jest obciążeniem dla serca. Badania pokazują, że grounding poprawia tzw. potencjał zeta krwinek czerwonych, co sprawia, że bardziej się od siebie odpychają i nie zlepiają.⁵
• W jednym badaniu⁵  zaobserwowano, że 2 godziny relaksu z uziemieniem zmniejszyły lepkość krwi aż o 273%.
• W kolejnym eksperymencie przy ćwiczeniach jogi na specjalnej „uziemionej macie” również zauważono, że krew staje się rzadsza.⁶

Dla osób z nadciśnieniem, z wysokim ryzykiem zakrzepowym czy z problemami sercowymi może to być obiecująca strategia wspomagająca.

5. Sport i regeneracja

• Uziemianie stosowane przez zawodowych kolarzy (np. podczas Tour de France) przyspieszało gojenie się drobnych ran i zmniejszało obrzęki¹²
• Inne badania^3,9,10 wykazały, że sportowcy mieli mniej tzw. opóźnionego bólu mięśniowego (DOMS) i szybciej odzyskiwali siły.
• W jednym z eksperymentów¹¹ uziemieni kolarze mieli obniżony poziom mocznika we krwi, co wskazuje na mniejsze uszkodzenie mięśni podczas intensywnego wysiłku.

Jak możemy się uziemiać na co dzień?

1.Chodzenie boso

Najbardziej naturalne rozwiązanie. Jeśli masz ogródek czy chociaż kawałek trawnika, spróbuj chodzić boso choćby przez kilkanaście minut dziennie. Na wakacjach spaceruj boso po piasku na plaży.

2.Maty, prześcieradła uziemiające

Specjalne akcesoria przewodzące można podłączyć do uziemienia w gniazdku (warto sprawdzić prawidłowość instalacji) lub do metalowego pręta w ziemi. Można je stosować jako maty przy biurku, w łóżku (prześcieradła).

3.Opaski i plastry

Nakłada się je na skórę, a następnie podłącza do uziemienia. Popularne wśród sportowców, którzy chcą miejscowo przyspieszyć regenerację tkanek.

Ważne uwagi

• Osoby na lekach przeciwzakrzepowych (np. warfaryna, popularnie zwana Coumadin):

Uziemianie dodatkowo rozrzedza krew. Może to nasilać działanie leków, co grozi krwawieniami. Warto skonsultować się z lekarzem i kontrolować parametry krzepliwości (np. INR).

• Higiena i bezpieczeństwo:

Chodzenie boso po nieznanym terenie (np. szkło, zanieczyszczone miejsca) może być ryzykowne.

• To nie „cudowny lek”:

Uziemienie nie zastąpi żywienia, suplementacji, ruchu czy leczenia farmakologicznego, ale może je wesprzeć.

• Więcej badań jest potrzebnych:

Choć mamy sporo ciekawych publikacji, wciąż brakuje dużych, randomizowanych badań klinicznych, które ostatecznie potwierdziłyby wszystkie korzyści. I raczej nie szybko bym się takich badań spodziewał. Skoro uziemianie jest darmowe, a badania kliniczne bardzo drogie, to kto wyłoży na to pieniądze?

Podsumowanie

Uziemienie, mimo że brzmi dość niecodziennie, zyskuje coraz więcej zwolenników wśród naukowców i lekarzy, którzy dostrzegają w nim skuteczny, nieinwazyjny i darmowy sposób na wsparcie zdrowia. Badania pokazują, że może ono:

• Łagodzić stany zapalne i poprawiać regenerację,
• Pomagać w normalizacji ciśnienia krwi i zmniejszać ryzyko zakrzepów,
• Wspierać organizm w chorobach takich jak cukrzyca typu 2 czy nawet w trakcie infekcji (np. COVID-19),
• Poprawiać kondycję psychofizyczną, bo pozytywnie wpływa na zmienność rytmu serca (HRV) i obniża poziom stresu.

W obliczu tak wielu chorób cywilizacyjnych, które w dużej mierze są efektem przewlekłego stanu zapalnego, uziemianie jawi się jako jedna z najprostszych metod, by pomóc organizmowi w naturalny sposób. Może w przyszłości okaże się nieodłącznym elementem profilaktyki zdrowotnej, szczególnie jeśli chodzi o choroby serca, układ immunologiczny czy wspomaganie leczenia cukrzycy.

Źródła naukowe

1. N. Cherry Schumann Resonances, a plausible biophysical mechanism for the human health effects of Solar/Geomagnetic Activity Nat Hazards, 26 (2002), pp. 279-331
2. Chevalier, G., Melvin, G. and Barsotti, T. (2015) One-Hour Contact with the Earth's Surface (Grounding) Improves Inflammation and Blood Flow-A Randomized, Double-Blind, Pilot Study. Health, 7, 1022-1059. doi: 10.4236/health.2015.78119.
3. Pilot Study on the Effect of Grounding on Delayed-Onset Muscle Soreness Dick Brown, Gaétan Chevalier, and Michael Hill The Journal of Alternative and Complementary Medicine 2010 16:3, 265-273
4. Gaétan Chevalier, Sheila Patel, Lizabeth Weiss, Deepak Chopra, Paul J Mills, The Effects of Grounding (Earthing) on Bodyworkers' Pain and Overall Quality of Life: A Randomized Controlled Trial, EXPLORE, Volume 15, Issue 3, 2019, Pages 181-190, ISSN 1550-8307, https://doi.org/10.1016/j.explore.2018.10.001.
5. Earthing (Grounding) the Human Body Reduces Blood Viscosity-a Major Factor in Cardiovascular Disease Gaétan Chevalier, Stephen T. Sinatra, James L. Oschman, and Richard M. Delany The Journal of Alternative and Complementary Medicine 2013 19:2, 102-110
6. R. Brown, G. Chevalier Grounding the human body during yoga exercise with a grounded yoga mat reduces blood viscosity Open Prev Med, 5 (2015), pp. 159-168
7. G. Chevalier, S.T. Sinatra Emotional stress, heart rate variability, grounding, and improved autonomic tone: clinical applications Integr Med, 10 (2011), pp. 16-21
8. H.K. Elkin, A. Winter Grounding patients with hypertension improves blood pressure: a case history series study Altern Ther, 24 (6) (2018), pp. 46-50
9. R. Brown, G. Chevalier, M. Hill Grounding after moderate eccentric contractions reduces muscle damage Open Access J Sports Med, 6 (2015), pp. 305-317
10. W. Amalu Medical thermography - case studies
11. P. Sokal, Z. Jastrzebski, E. Jaskulska, K. Sokal, M. Jastrzebska, L. Radziminski, et al. Differences in blood urea and creatinine concentrations in earthed and unearthed subjects during cycling exercise and recovery Evid base Compl Alternative Med, 6 (2013) 382643
12. Earthing Institute Earthing speeds sports/training recovery, Lessens Muscle Damage and Inflammation
13. Changes in Pulse Rate, Respiratory Rate, Blood Oxygenation, Perfusion Index, Skin Conductance, and Their Variability Induced During and After Grounding Human Subjects for 40 Minutes Gaetan Chevalier The Journal of Alternative and Complementary Medicine 2010 16:1, 81-87
14. G. Chevalier The effect of grounding the human body on mood Psychol Rep, 116 (2) (2015), pp. 534-542
15. G. Chevalier, S. Patel, L. Weiss, C. Pruitt, H. Brook, D. Chopra, et al. Effects of grounding (earthing) on massage therapists: an exploratory study Health, 10 (2018), pp. 228-250
16. G. Chevalier, K. Mori, J.L. Oschman The effect of earthing (grounding) on human physiology Eur Biol Bioelectromagn (2006 Jan), pp. 600-621
17. C. Ober, J.L. Oschman Prevention and/or recovery from corona virus infections Int J Endocrinol Metabol, 6(2020), pp. 22-24
18. H.A. Mousa Prevention and treatment of COVID-19 infection by earthing Biomed J, 46 (1) (2023), pp. 60-69
19. ToxTest Earthing Effects in female lewis rats
20. K. Sokal, P. Sokal Earthing the human body influences physiologic processes J Alternative Compl Med, 17 (4) (2011), pp. 301-308